Rodzaj podłoża decyduje o tym, jaki kołek utrzyma ciężar. W betonie i pełnej cegle sprawdzą się kołki rozporowe uniwersalne, bo materiał jest gęsty i stabilny. W pustaku ceramicznym czy sylikatowym ściana ma puste komory, więc zwykły kołek rozporowy obróci się w powietrzu i wypadnie pod obciążeniem. Tu potrzebne są kołki segmentowe albo chemiczne, które rozprężają się na całej długości lub wiążą z podłożem na sztywno.

Najwięcej problemów sprawia płyta gipsowo-kartonowa. Cienka warstwa kartonu i gipsu nie utrzyma śruby ani typowego kołka rozporowego, jeśli wieszasz szafkę albo półkę z książkami. W takim przypadku stosuje się kołki motylkowe, wkręcane lub typu Molly, które rozkładają nacisk na większej powierzchni od tyłu płyty. Przy naprawdę dużym obciążeniu lepszym rozwiązaniem jest kotwa chemiczna osadzona w profilu nośnym albo wkręcenie wkrętu bezpośrednio w stalowy stelaż konstrukcji. Zanim kupisz akcesoria, sprawdź grubość płyty i obecność profili — to one przenoszą ciężar, a nie sam gips.

Średnica i długość wkrętu też mają znaczenie. Wkręt powinien wchodzić w kołek na całą jego długość, a sam kołek musi być dopasowany do otworu — zbyt luźny nie rozpręży się, zbyt ciasny uszkodzi podłoże. Do drewna wystarczą wkręty do drewna z łbem stożkowym, do metalu potrzebne są wkręty samogwintujące, a do płyt gipsowych — wkręty z drobnym gwintem i stożkowym łbem, żeby nie rozwarstwiały kartonu. Jeśli nie masz pewności, jak rozłożyć obciążenie i dobrać elementy do konkretnej ściany, zajrzyj do poradnika o mocowaniu ciężkich szafek i półek krok po kroku, gdzie opisano to na przykładach z życia.

Na koniec kilka zasad, które ratują przed wypadnięciem rzeczy ze ściany. Zawsze wierć otwór wiertłem o średnicy podanej przez producenta kołka, nie większym. Oczyść otwór z pyłu, bo kurz osłabia tarcie i kołek się przekręca. Przy ciężkich elementach używaj co najmniej dwóch punktów mocowania, a najlepiej czterech, rozstawionych szeroko. I nie przeciążaj kołka ponad wartość podaną na opakowaniu — zapas nośności to nie luksus, tylko zabezpieczenie przed nagłym wyrwaniem.